
Wednesday Jan 14, 2026
ЦЛ #42 | Чаму ў беларусаў дзве Вікіпедыі? / Унутраная кухня і сакрэты свабоднай энцыклапедыі
Сёння ў нас вялікая і ўтульная размова пра ўнутраную кухню Вікіпедыі: як працуюць адміністратары, хто такія сцюарды, чаму існуюць дзве беларускія версіі энцыклапедыі (і ці варта іх аб’ядноўваць) і як скончылася вайна правак «Беларусь» супраць «Белоруссия» ў ру-вікі. Абмяркуем валанцёрства ў OpenStreetMap: навошта маляваць карты Афрыкі і чым гэта круцей за Google Maps. Пагаворым пра тое, навошта перакладаць гульні і софт на беларускую мову, ці дапамагаюць у гэтым вялікія моўныя мадэлі і чаму ШІ ўсё яшчэ не спраўляецца з паэзіяй. А яшчэ — пра будучыню беларускай лацінкі, чаму за мяжой размаўляць па-беларуску прасцей, чым дома, і чаму ў беларусаў насамрэч зусім не цёмны лёс.
Распавядаць пра ўсё гэта будзе Аляксандр Клюеў, адміністратар беларускай Вікіпедыі, праграміст, перакладчык і студэнт беларускай філолагіі ва ўніверсітэце Адама Міцкевіча, што ў Познані, Польшча.
СПАСЫЛКІ
👉 Збор на аплату хостынгу: https://t.me/tribute/app?startapp=g49P
👉 Падтрымаць падкаст: https://itbeard.com/support
👉 Сайт Аляксандра: https://plagamedicum.github.io
🔸 Выпуск пра пераклад Balduru's Gate III: https://youtu.be/rI_QUVMO7JQ
🔸 Выпуск пра Эсперанта: https://youtu.be/LldBmmvBFes
🔸 OSTIS AI: https://github.com/ostis-ai
НАВІГАЦЫЯ
0:00 Вяртанне падкаста «Цёмны лёс»
1:05 Пра госця
2:43 Дапамога каналу
5:50 Гісторыя нікнэйма
6:54 Біяграфія: Віцебск, мары пра археалогію і стварэнне гульняў
10:23 Паступленне ў БДУІР: чаму менавіта штучны інтэлект?
13:36 Вучоба: тэхналогія OSTIS, Prolog і камп'ютарнае мовазнаўства
22:46 Падзеі 2020 года: стварэнне стачкама, затрыманне і адлічэнне
26:07 Пераезд у Польшчу
30:36 Універсітэт Адама Міцкевіча
40:33 Навошта палякам беларуская філалогія?
46:24 Чый Адам Міцкевіч?
49:25 Шлях у Вікіпедыю: ад чытача да адміністратара
56:20 Рэпрэсіі супраць вікіпедыстаў і крызіс адміністратараў
1:00:42 Як працуе Вікіпедыя
1:02:04 Прынцып «Правіць можа кожны» і чаму гэта не зусім праўда
1:06:40 Дагледжаныя і недагледжаныя версіі артыкулаў
1:11:15 Вандалізм: хто і як хутка яго прыбірае
1:15:00 Што такое «пясочніца» і як ствараць новыя артыкулы
1:19:55 Як дасягаецца кансэнсус і вырашаюцца спрэчкі
1:21:42 Сцюарды, Мета-вікі і глабальнае кіраванне
1:28:30 Тэхнічны бок: MediaWiki, фонд Wikimedia і законы ЗША
1:38:35 Стварэнне беларускай Вікіпедыі
1:45:54 Чаму існуюць дзве беларускія Вікіпедыі
1:51:38 Пра «акадэмічны» і «класічны» правапіс
1:57:46 Фанетыка супраць марфалогіі: як мы пішам і чуем
2:05:24 Палітычная афарбоўка розных версій Вікіпедыі
2:13:47 Супрацоўніцтва паміж раздзеламі
2:19:50 Ці магчымае аб'яднанне дзвюх Вікіпедый?
2:22:00 Нейтральнасць і крыніцы: што рабіць з дзяржаўнымі СМІ
2:33:40 «Беларусь» vs «Белоруссия»: гісторыя вайны правак
2:45:06 Чаму выкладчыкі не любяць Вікіпедыю
2:52:42 Артыкулы за грошы і піяр
2:56:55 Чаму не варта пісаць артыкул пра самога сябе
3:01:30 Што матывуе валанцёрыць і траціць час на Вікіпедыю
3:05:50 З чаго пачаць рэдагаваць
3:09:34 Гісторыя пераходу на беларускую мову
3:14:21 Будучыня беларускай лацінкі
3:21:03 Пераклады праграм, гульняў і выкарыстанне ШІ
3:35:50 Валанцёрства ў OpenStreetMap
3:51:21 База беларускіх IT-тэрмінаў і праблема ўніфікацыі
4:02:14 Чаму ў Беларусі сорамна гаварыць па-беларуску, а за мяжой — не
4:19:32 Ці цёмны лёс у беларусаў?
4:23:14 Улюбёнае слова
ЦЁМНЫ ЛЁС У ІНТЭРНЭЦЕ
🔻 YouTube: https://youtube.com/@ciomnylos
🔻 Аўдыё: https://ciomnylos.itbeard.com
🔻 Тэлеграм: https://t.me/ciomnylos
🔻 Твітар: https://x.com/ciomnylos
#цёмнылёс #вікіпедыя #мова





No comments yet. Be the first to say something!